Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Bilim Heyeti ve Koruma Kurulunun kararları doğrultusunda sürdürülen projede ana kubbedeki çalışmalar devam ederken, yapılan modelleme ve statik analizler sonucunda doğu yarım kubbenin de güçlendirilmesine karar verildi.
Ana kubbede kurulan çelik platform üzerinde mozaiklerin konservasyonu sürdürülüyor. Çalışmalar kapsamında toz temizliği yapılırken, mozaik yüzeylerinin geçici olarak bezle desteklenmesini sağlayan “facing” uygulaması gerçekleştiriliyor. Kubbenin üzerinde kurulan geçici çelik çatının ardından kurşun kaplamaların kontrollü şekilde açılması için de çalışmalar yürütülüyor.
Doğu yarım kubbeye çelik platform kurulacak
Uzmanların gerçekleştirdiği statik analizlerde doğu yarım kubbenin güçlendirilmesi gerektiği tespit edildi. Bu kapsamda yarım kubbenin taşıyıcı sisteminde güçlendirme yapılırken iç yüzeylerdeki mozaik ve kalem işi bezemelerin konservasyonu gerçekleştirilecek.
Mihrap duvarındaki mermer yüzeylerde de temizlik, onarım ve konservasyon çalışmaları yapılacak. Uygulamaların güvenli biçimde yürütülebilmesi için doğu yarım kubbenin iç yüzeyine erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulmasına başlanacak.
Platform kurulumu öncesinde çalışma alanı sınırlandırılacak ve ibadet ile ziyaret düzeninin korunması amacıyla geçici mihrap ve minber yerleştirilecek. Tarihi mimari unsurlar fiziki koruma sistemleriyle güvence altına alınırken, gerekli görülen bazı ahşap ve mermer bölümler uzman restoratörlerin gözetiminde kontrollü şekilde sökülecek.
Mozaik ve mermer yüzeyler de restore edilecek
Çelik platformun tamamlanmasının ardından doğu yarım kubbe seviyesine ulaşımı sağlayacak çalışma iskelesi kurulacak. Daha sonra yapısal güçlendirme ile mozaik, kalem işi ve mermer yüzeylerdeki konservasyon uygulamalarına geçilecek.
Kurulacak platform ve iskele sistemleri, restorasyon çalışmalarının güvenli bir ortamda yürütülmesini sağlarken ibadet ve ziyaretlerin de geçici düzenlemelerle devam etmesine imkan verecek.
Ersoy: Yeni bir aşamaya geçiyoruz
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ayasofya’daki çalışmaların planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü aktardı.
Ersoy, ana kubbedeki güçlendirme ve konservasyon uygulamalarının devam ettiğini, doğu yarım kubbede ise yeni çalışma aşamasının başlayacağını ifade ederek, “Mozaik, kalem işi ve mermer yüzeylerdeki konservasyon ile yapısal güçlendirme uygulamalarının güvenle yürütülebilmesi için doğu yarım kubbeye erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulumuna başlıyoruz.” açıklamasında bulundu.
Çalışmaların Bilim Heyeti ve Koruma Kurulunun denetiminde yürütüleceğini kaydeden Ersoy, ibadet ve ziyaret akışının da gerekli geçici düzenlemelerle sürdürüleceğini belirtti.
Önceki bezeme katmanları da araştırılacak
Bilim Heyeti üyeleri, Ayasofya’da yürütülen çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İnşaat Mühendisi Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten, sayısal modelleme ve analizler sonucunda ana kubbenin yarım kubbelerle birlikte güçlendirilmesine ihtiyaç duyulduğunu, bu çalışmalar için özel iskele ve koruyucu kubbe sisteminin kurulduğunu aktardı.
Sanat Tarihçisi Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın ise Ayasofya’nın tarih boyunca çeşitli onarımlar geçirdiğine dikkat çekerek, yürütülen projenin modern bilgi ve teknolojiler kullanılarak yapının statik açıdan güçlendirilmesini hedeflediğini ifade etti.
Mimar Prof. Dr. Hasan Fırat Diker de doğu yarım kubbedeki restorasyon sırasında mevcut bezemelerin altındaki önceki katmanların araştırılacağını bildirdi.
Malzeme Bilimci ve Kimyager Prof. Dr. Ahmet Güleç ise kurulan platform ve iskele sisteminin yalnızca yapısal çalışmalar için değil, kubbe içindeki mozaik ve yazıların korunması açısından da önem taşıdığını belirtti.
Mimar Prof. Dr. Can Şakir Binan da çalışmaların yapının özgünlüğü, tarihî katmanları ve malzemeleri korunarak yürütülmesinin önemine işaret etti. Binan, müdahalelerin bilimsel araştırma ve ayrıntılı belgeleme temelinde, mümkün olan en düşük müdahale düzeyiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
