Uluslararası ajansların aktardığına göre operasyon Jalisco eyaletinin Tapalpa bölgesinde düzenlendi ve ağır silahların kullanıldığı çatışma sonrasında El Mencho hayatını kaybetti. Operasyonda bazı şüpheliler de gözaltına alındı.
El Mencho, Jalisco New Generation Cartel (CJNG) adlı yapının kurucusu ve lideriydi. Son yıllarda hem Meksika içinde hem de ABD’ye uzanan uyuşturucu trafiğinde kilit rol oynayan örgüt, özellikle sentetik uyuşturucu ve fentanil sevkiyatıyla anılıyordu. ABD makamları, Oseguera Cervantes için 15 milyon dolarlık ödül koymuş ve onu en çok arananlar listesine almıştı. Bu nedenle operasyon yalnızca Meksika iç siyaseti açısından değil, Washington–Meksiko hattındaki güvenlik iş birliği bakımından da kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Operasyonun duyulmasının ardından CJNG bağlantılı gruplar birçok bölgede eş zamanlı misillemelere başladı. Uluslararası basına yansıyan görüntülerde otoyollarda yakılan araçlar, kurulan barikatlar ve silahlı çatışmalar yer aldı. Guadalajara ve Puerto Vallarta çevresinde güvenlik alarmı yükseltildi. Bazı uçuşlar geçici olarak durduruldu, yolcular terminal binalarında bekletildi. ABD başta olmak üzere bazı ülkeler vatandaşlarına “bulunduğunuz yerde kalın” uyarısı yaptı. Yerel yönetimler, okulları tatil etti ve halkı zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaya çağırdı.
Meksikalı güvenlik uzmanlarına göre yaşananlar, kartel literatüründe “narcobloqueo” olarak bilinen taktiğin geniş ölçekli bir örneği. Amaç, hem güvenlik güçlerinin hareket kabiliyetini sınırlamak hem de kamu otoritesine meydan okuyan bir güç gösterisi yapmak. CJNG’nin geçmişte askeri konvoylara ve hatta hava unsurlarına karşı ağır silah kullandığı biliniyor. Bu nedenle El Mencho’nun ölümü, örgüt içinde ani bir liderlik boşluğu yaratırken aynı zamanda sert bir güç gösterisini de tetiklemiş görünüyor.
Olayın önemi yalnızca bir kartel liderinin ortadan kaldırılması değil. El Mencho, son on yılda Meksika’daki güç dengelerini değiştiren isimlerden biri olarak kabul ediliyordu. CJNG, kısa sürede ülkenin en hızlı büyüyen ve en organize yapılarından biri haline gelmişti. Bu ölçek ve örgütlenme kapasitesi, liderin kaybını daha kritik kılıyor. Uzmanlar, kısa vadede şiddetin artabileceği, orta vadede ise kartel içinde ya da rakip gruplar arasında yeni güç mücadelelerinin başlayabileceği görüşünde.
Ekonomik etkiler de dikkat çekici. Turizm merkezlerine yakın bölgelerde yaşanan güvenlik krizi, özellikle batı Meksika’daki turistik hareketliliği doğrudan etkiledi. Havalimanlarındaki aksaklıklar ve güvenlik uyarıları, ülkenin kırılgan güvenlik algısını yeniden gündeme taşıdı. Uluslararası yatırım ve turizm açısından imaj meselesi de yeniden tartışılıyor.
Sonuç olarak Meksika, bir yandan en güçlü kartel liderlerinden birini kaybetmiş bir suç örgütüyle karşı karşıya, diğer yandan bu boşluğun yaratacağı dalgalanmayı yönetmek zorunda. Devlet açısından operasyon taktik bir başarı olarak görülse de, stratejik sonuçları önümüzdeki haftalarda netleşecek. Şiddetin yatışıp yatışmayacağı ya da yeni bir kartel içi savaşın başlayıp başlamayacağı, yalnızca Jalisco’yu değil, ülke genelindeki güvenlik mimarisini belirleyecek.
