İstanbul Kongre Merkezi’nde “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla düzenlenen forumda konuşan Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a katılımı dolayısıyla teşekkür etti. TRT World Forum’un 10 yıldır farklı coğrafyalardan ve düşünce geleneklerinden isimleri bir araya getirdiğini belirten Duran, platformun insanlığın ortak geleceğine ilişkin yeni fikirlerin geliştirilmesine katkı sunduğunu ifade etti.
“Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor”
Uluslararası sistemin yapısal bir kriz yaşadığını vurgulayan Duran, güç merkezlerinin çoğaldığını, ortak kuralların aşındığını ve küresel rekabetin sertleştiğini dile getirdi. Savaş risklerinin ve vekâlet çatışmalarının arttığına işaret eden Duran, yapay zekâ ve dijital teknolojiler üzerindeki hâkimiyet yarışının da yeni güç ilişkileri oluşturduğunu kaydetti.
İklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine kadar pek çok sorunun uluslararası dayanışma gerektirdiğini belirten Duran, şu ifadeleri kullandı:
“Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğini Gazze’de görüyoruz. Dünyanın gözü önünde yaşanan soykırım, uluslararası sistemin yalnızca krizleri önlemekte değil, varlık sebebi olan barışı, adaleti ve insan onurunu korumakta da yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.”
Duran, mevcut uluslararası tablonun iki dünya savaşı arasındaki dönemi hatırlattığını belirterek, üçüncü dünya savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir süreçte aynı tarihî felaketin yaşanmasının önlenmesi gerektiğini söyledi.
“1945’in kurucu iradesine, 1939’un felaketini yaşamadan ulaşamaz mıyız?” diye soran Duran, Türkiye’nin bu konudaki yaklaşımını “Tarih tekerrür etmek zorunda değildir.” sözleriyle özetledi.
“Yeni bir uluslararası düzen için kurucu çoğulculuk öneriyoruz”
Büyük bir yıkımın ardından yeni bir düzen kurmak zorunda kalmak yerine, barış ortamında ortak bir mutabakata ulaşılması gerektiğini vurgulayan Duran, “Geçmişte bir büyük savaştan sonra yapılan kurumsal yenilenmeyi bugün barış içinde gerçekleştirmek, çağımızın en önemli siyasi imtihanıdır.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uzun yıllardır uluslararası sistemde reform çağrısı yaptığını belirten Duran, “Dünya beşten büyüktür” ve “Daha adil bir dünya mümkündür” sözlerinin bu yaklaşımın temelini oluşturduğunu ifade etti.
Türkiye’nin yeni bir hâkim merkez oluşturmak yerine farklı güç odaklarını ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmayı hedeflediğini kaydeden Duran, “Daha dengeli bir güç dağılımını, daha kapsayıcı bir temsili ve ortak sorumluluğa dayanan yeni bir uluslararası düzenin inşasını esas alan kurucu bir çoğulculuk öneriyoruz.” diye konuştu.
Forum diplomasisiyle uluslararası iş birliği vurgusu
Diplomasinin fikrî ve kurumsal altyapısının güçlendirilmesinin önemine değinen Duran, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak uluslararası platformlar aracılığıyla bu sürece katkı sunduklarını belirtti.
STRATCOM Zirveleri, NATO Zirvesi kapsamında düzenlenen “Müttefikler Ankara’da” programı ve Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi çerçevesindeki Türk Dünyası Diyalog Forumu’nu örnek gösteren Duran, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında da benzer bir forum düzenleyeceklerini açıkladı.
