Tokayev, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nde konuştu.
Tokayev, “100 yıldan fazla bir süre içerisinde Türkiye dünyanın en önemli ülkelerinden birisi haline geldi. İnanılmaz bir uluslararası prestije sahip bir ülke. Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın güçlü politikaları sayesinde, kardeş Türkiye'nin sosyoekonomik potansiyeli de anlamlı derecede arttı. Küresel anlamda çok güçlü bir pozisyona, bölgesel ve küresel güce sahip bir ülke.” ifadelerini kullandı.
Kazakistan’ın Türkiye’nin başarılarından memnuniyet duyduğunu dile getiren Tokayev, iki halkın ortak tarihi bağlara ve köklere sahip olduğunu vurguladı. TDT’yi, üye ülkelerin ulusal egemenliklerine saygı göstererek Türk dünyasının gücünü artırmayı amaçlayan “benzersiz bir kuruluş” olarak nitelendirdi.
“TDT’nin 2027-2031 stratejisini kabul etmemiz gerekiyor”
Dünyada yaşanan gelişmelerin ekonomik ve ticari ilişkileri etkilediğini belirten Tokayev, özellikle Orta Doğu’daki gerilimin ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ulaştırma, lojistik, ticaret ve ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Kazakistan’ın TDT bünyesinde ekonomik entegrasyona önem verdiğini kaydeden Tokayev, teşkilat üyesi ülkelerle ticaret hacminin bu yıl 10 milyar dolara ulaştığını ve geçen yıla göre yaklaşık yüzde 40 arttığını açıkladı.
Bu büyümenin sürdürülmesi için ortak adımlar atılması gerektiğini belirten Tokayev, “Türk dünyası vizyonu 2040 programını uygulamak gerçekten çok önemli. Bu noktada hemen Türk Devletleri Teşkilatı 2027-2031 stratejisini kabul etmemiz gerekiyor.” diye konuştu.
Yeni stratejinin ticaret, yatırım, finansman, üretim, tarım ve dijital teknolojiler gibi alanları kapsamasını öneren Tokayev, Türk Yatırım Fonu’nun potansiyelinden daha fazla yararlanılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca gelecek yıl Kazakistan’da bir iş forumu düzenlenmesini teklif etti ve Aksakallar Konseyi’nin çalışmalarına destek verilmesini istedi.
Rusya’nın TDT’ye katılımı gündeme geldi
Tokayev, Rusya’nın TDT’ye katılımı veya gözlemci statüsüyle teşkilatta yer alması için adım atılması gerektiğini savundu.
Rusya’nın Türk dünyasıyla tarih boyunca yakın ilişkiler kurduğunu belirten Tokayev, “Teşkilatımızın prestijini artırabilmek ve aynı zamanda Rusya'nın da bu formata ya da gözlemci olarak teşkilata katılmasını sağlamak için gereken adımları atmamız gerekiyor. Bu çünkü adil bir şey olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya’da Türk dünyasıyla tarihsel ve kültürel bağları bulunan çok sayıda insan yaşadığını ifade eden Tokayev, Rusça ile Türk dilleri arasındaki etkileşime de dikkati çekti. Rusya’nın teşkilata katılımının TDT’ye katkı sağlayacağını dile getirdi.
Ulaştırma ve lojistikte Orta Koridor vurgusu
Ulaştırma ve lojistik iş birliğini öncelikli alanlar arasında gösteren Tokayev, Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergahı’nın Türk dünyası arasındaki bağlantıların güçlendirilmesinde önemli rol oynadığını söyledi.
Kazakistan’ın transit kapasitesini artırmak için özel bir program yürüttüğünü aktaran Tokayev, lojistik altyapısının geliştirilmesi ve Orta Koridor üzerindeki deniz limanlarının modernizasyonunun öncelikleri arasında bulunduğunu belirtti.
Dijitalleşme ve yapay zekanın yeni fırsatların yanı sıra yeni zorlukları da beraberinde getirdiğini kaydeden Tokayev, Kazakistan’ın dijital ülke olma hedefi doğrultusunda önemli yatırımlar yaptığını anlattı. Astana’da Yapay Zeka Merkezi kurulduğunu ve bu alanda uzman yetiştirmek amacıyla Kazak Yapay Zeka Araştırma Üniversitesinin açıldığını bildirdi.
Kazakistan’ın edindiği deneyimleri diğer Türk devletleriyle paylaşmaya hazır olduğunu vurgulayan Tokayev, Kazakistan ile Azerbaycan arasında Trans-Hazar fiber optik iletişim hattının açıldığını, diğer üye ülkelerin de projeye katılabileceğini söyledi.
Siber Güvenlik Konseyi kurulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması çağrısında bulunan Tokayev, bu adımın dijital alandaki ortaklığı güçlendireceğini ifade etti.
Türk medeniyetleri mirasının korunması çağrısı
Kültürel iş birliğinin geliştirilmesine de değinen Tokayev, Türk medeniyetleri mirasının korunmasına ilişkin anlaşmanın bir an önce imzalanması gerektiğini belirtti.
Teşkilatın en üst düzeyinde imzalanan anlaşmalara bağlı kalınmasının önemini vurgulayan Tokayev, görev süreleri ve yetki tanımlarının sonradan genişletilmemesi gerektiğini dile getirdi.
Kazakistan’ın TDT’nin bir askeri ittifaka dönüşmesine karşı olduğunu da belirten Tokayev, “Türkistan'da en üst düzeyde yaptığımız toplantıda da Türk Devletleri Teşkilatı'nın bir askeri ittifak olmadığını ve gelecekte de olmaması gerektiğini söylemiştim.” dedi.
