Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nda düzenlenen “Küresel Dönüşüm Sürecinde Türkiye-Somali İlişkileri” başlıklı panel öncesinde Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Muhammed Nur ile Somali Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Daud Aweis Jama açılış konuşmaları yaptı.
Konuşmasına Balıkesir’de F-16 uçağının kaza kırıma uğraması sonucu şehit olan Hava Pilot Binbaşı İbrahim Bolat’ın ailesine başsağlığı dileyerek başlayan Nur, Türkiye ile Somali arasındaki diplomatik ilişkilerin 60. yıl dönümünün kutlandığını hatırlattı. Modern diplomatik ilişkilerin 1960’ta başladığını belirten Nur, iki ülke arasındaki bağların yaklaşık 600 yıllık bir geçmişe dayandığını ifade etti.
Somali’nin 1 Temmuz 1960’ta bağımsızlığını ilan ettiğinde Türkiye’nin ülkeyi ilk tanıyan devletler arasında yer aldığını kaydeden Nur, Türkiye’nin zor dönemlerde Somali’nin yanında olduğunu söyledi. Soğuk Savaş yıllarında ilişkilerin resmi düzeyde sürdüğünü ancak asıl dönüşümün 19 Ağustos 2011’de, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Mogadişu ziyaretiyle başladığını dile getirdi.
Nur, “Türkiye yalnızca diplomatik ilgi göstermedi, kader ortaklığı bilinciyle sahaya indi. Türkiye uzaktan konuşmadı, sahada çalıştı.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin Mogadişu’daki büyükelçiliğinin açılmasının ardından Somali’de diplomatik temsilcilik sayısının arttığını belirten Nur, bunun Türkiye’nin attığı adımların sonucu olduğunu söyledi.
İki ülke arasında 8 Şubat 2024’te imzalanan savunma ve ekonomik işbirliği çerçeve anlaşmasıyla ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine taşındığını kaydeden Nur, uzaydan enerjiye, balıkçılıktan limanlara kadar geniş bir alanda işbirliğinin derinleştiğini ifade etti. Nur, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’a teşekkür etti.
Somali Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Jama da Türkiye ile ilişkilerin yardım boyutunu aşarak stratejik ortaklığa dönüştüğünü belirtti. Jama, 2011’deki Mogadişu ziyaretinin Somali’nin yalnızlaştırıldığı bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekerek, bu adımın uluslararası kamuoyunda yankı bulduğunu söyledi.
Somali’nin Afrika’nın en uzun kıyı şeridine sahip ülkelerinden biri olduğunu hatırlatan Jama, Türkiye ile birlikte bu potansiyelin refah üreten bir alana dönüştürülmesi için çalıştıklarını kaydetti. Havalimanı işletmeciliği, hastane yatırımları ve enerji projelerinin Somali açısından önem taşıdığını ifade eden Jama, bu yıl derin su araştırmalarına yönelik yeni projelerin geliştirileceğini açıkladı.
Jama, Afrika Boynuzu’nun deniz ticareti açısından stratejik konumuna işaret ederek, bölgenin hem ekonomik hem de siyasi çıkarların kesiştiği bir alan haline geldiğini sözlerine ekledi.
