Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı tarihi zirvede, iklim kriziyle mücadelede küresel iş birliğinin güçlendirilmesi ve alınan kararların somut adımlara dönüştürülmesi hedefleniyor. Türkiye, "Uygulama COP'u" vizyonuyla 196 ülke ve Avrupa Birliği'ni bir araya getiriyor.
İklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli diplomatik platformlarından biri olan COP31 için hazırlıklar tamamlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda gerçekleştirilen zirve, Antalya'da başladı. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin katıldığı konferansta, gezegenin geleceğini yakından ilgilendiren kritik başlıklar ele alınacak.
Toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda düzenlenen organizasyonda küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması, iklim finansmanı, emisyonların azaltılması ve adil geçiş gibi konular müzakere edilecek.
11-12 Kasım'da liderler Antalya'da buluşacak
COP31 kapsamında en önemli diplomatik buluşmalardan biri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek Liderler Zirvesi olacak.
Altı kıtadan üst düzey temsilcilerin katılacağı zirvede 95 ülke lideri ve 7 uluslararası kuruluşun başkanı yer alacak. Katılımcılar arasında 37 devlet başkanı, 35 hükümet başkanı, 8 devlet başkan yardımcısı, 7 başbakan yardımcısı, 2 veliaht prens, 1 prens, 1 meclis başkanı ve 4 özel temsilci bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, Birleşmiş Milletler, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da zirvede en üst düzeyde temsil edilecek.
Müzakerelere 300'den fazla bakanın katılması beklenirken, konferans alanında ülkeler ve uluslararası kurumlar için 160 pavilyon ile 90 delegasyon ofisi hizmet verecek.
Türkiye'nin hedefi kararları sahada uygulamak
Türkiye, COP31 Başkanlığı sürecinde diplomatik müzakerelerin ötesine geçerek alınan kararların uygulamaya geçirilmesini öncelik olarak belirledi. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda COP31 Başkanlığı görevini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütürken, müzakerelerin başkanlığını Avustralya üstleniyor.
Türkiye'nin "diyalog, uzlaşı ve aksiyon" ilkeleri üzerine inşa ettiği "Uygulama COP'u" vizyonu kapsamında 10 öncelikli eylem alanı belirlendi.
Bu başlıklar arasında Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, İklim Uygulama Köprüsü, Yeşil Sanayileşme, Gençlik ve Eğitim, Okyanuslar ve Denizler, Rio Sinerjisi ile Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri yer alıyor.
Mavi ve Yeşil Bölge'de iki ayrı gündem
COP31 organizasyonu, resmi diplomatik müzakereler ile toplumun ve sivil aktörlerin katılımını sağlamak amacıyla Mavi ve Yeşil Bölge olmak üzere iki ana alanda gerçekleştiriliyor.
527 bin metrekarelik Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yönetimindeki resmi müzakere alanı olarak faaliyet gösteriyor. Devlet başkanları, bakanlar, resmi delegasyonlar ve akredite gözlemcilerin bir araya geleceği bölgeyi konferans süresince 100 bine yakın kişinin ziyaret etmesi bekleniyor. Alanda biyolojik çeşitliliğe dikkat çekmek amacıyla Tropikal Kelebek Bahçesi de bulunuyor.
582 bin metrekarelik Yeşil Bölge ise özel sektör, akademi, sivil toplum kuruluşları, gençler ve teknoloji girişimcilerini buluşturuyor. Yenilikçi iklim projelerinin tanıtılacağı bu alanın 1,5 milyon ziyaretçiyi ağırlaması öngörülüyor.
Organizasyonda ayrıca 154 ülkeden 45 binden fazla uluslararası iklim gönüllüsü aktif görev üstleniyor.
Türkiye'nin başarı hikâyeleri dünya vitrininde
Türkiye, COP31 kapsamında çevre ve iklim alanındaki çalışmalarını uluslararası katılımcılara tanıtacak. Yeşil Bölge'nin öne çıkan başlıkları arasında Emine Erdoğan'ın himayesinde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık Projesi ile 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli afet konutu bulunuyor.
Konferansın 12 günlük programında her gün farklı bir tematik konu ele alınacak. 9 Kasım'da gıda, tarım ve sağlık; 10 Kasım'da enerji ve ulaştırma; 11 Kasım'da Sıfır Atık; 12 Kasım'da dayanıklı şehirler ve yapılı çevre gündeme gelecek.
13 Kasım finans ve ticaret, 14 Kasım çocuklar, gençlik, eğitim ve beceriler, 15 Kasım Antalya'da Bir Nefes, 16 Kasım sanayi, bilim ve teknoloji başlıklarına ayrılacak.
17 Kasım'da okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımı ele alınırken, 18 Kasım'da insani ve sosyal kalkınma, 19 Kasım'da uygulamanın güçlendirilmesi, 20 Kasım'da ise nihai müzakereler ile finansman ve teşvikler değerlendirilecek.
Sanat, kültür ve gastronomiyle iklim farkındalığı
COP31, resmi görüşmelerin yanı sıra sanat, kültür ve gastronomi etkinlikleriyle de iklim bilincini artırmayı hedefliyor.
Mavi Bölge'de Sıfır Atık Vakfı tarafından oluşturulan 10 bin metrekarelik, beş yapraklı Sıfır Atık Müzesi dikkat çeken projeler arasında yer alıyor. Alanın tamamı, "COPArt: Hâlâ Mümkün / Still Possible" temasıyla açık ve kapalı sanat galerisine dönüştürüldü.
Zirve kapsamında hazırlanan çevre odaklı çalışmalar Antalya'nın Solak, Demirciler ve Ormana köylerine de taşındı. Çocuk Adası'nda ise Kızılay, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) ve AFAD'ın çevre ve etkinlik tırları ziyaretçilerle buluşuyor.
Anadolu Bahçesi'nde Akdeniz, Gaziantep, Kayseri, Konya, Karadeniz, Türk Dünyası ve Sıfır Atık mutfakları tanıtılıyor. Geleneksel Türk mutfağının sürdürülebilirlik anlayışıyla dünya vitrinine taşındığı etkinliklerde ürünlerin yerel üreticilerden temin edilmesiyle bölge çiftçisine de destek sağlanıyor.
“Kimseyi geride bırakmama” ilkesi uygulanacak
Konferansın hazırlıklarında sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik kriterleri de ön planda tutuldu. Uluslararası sürdürülebilirlik standardı ISO 20121'e uygun olarak gerçekleştirilen organizasyonda düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji tasarrufu, sıfır atık yönetimi ve karbon dengeleme uygulamaları hayata geçiriliyor.
Engelsiz alan tasarımları, sesli yönlendirme sistemleri ve gerçek zamanlı altyazı uygulamalarının yanı sıra 35 işaret dili tercümanı da katılımcılara hizmet veriyor. Böylece konferansın tüm alanlarında erişilebilirliğin sağlanması ve "Kimseyi Geride Bırakmama" ilkesinin uygulanması amaçlanıyor.
COP31'de kararlar oy birliğiyle alınacak
1992 yılında kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin en üst karar organı olan Taraflar Konferansı'nda (COP) kararlar oy çokluğuyla değil, tüm tarafların uzlaşmasıyla alınıyor.
Geçmişte Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi küresel ölçekte önemli dönüm noktalarına sahne olan COP sürecinin Antalya ayağında da kritik müzakereler yürütülecek.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerin iklim krizine uyum sağlaması için ihtiyaç duyulan küresel iklim finansmanı paketleri ile karbon salımının azaltılmasına yönelik nihai taahhütler masadaki öncelikli konular arasında bulunuyor.
Antalya'da 12 gün boyunca devam edecek zirvenin, küresel iklim diplomasisinin geleceğine yön verecek karar ve uygulamaların şekillenmesinde önemli rol üstlenmesi bekleniyor.
