Panel serisinin ilk etkinliği Astana’da, ikincisi Bakü’de gerçekleştirilirken üçüncü program Taşkent’te düzenlendi.
Program, Özbekistan Âli Meclisi Senatosu Birinci Başkan Yardımcısı ve Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sodiq Safoyev ile Türkiye’nin Taşkent Büyükelçisi Dr. Ufuk Ulutaş’ın açış konuşmalarıyla başladı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran da programa video mesajla katıldı.
“Türk dünyasının dayanışması güçlendirilmeli”
Duran, mesajında TDT’nin uluslararası iş birliğine açık vizyonuna dikkati çekerek ulaştırma, enerji, ticaret ve dijital ekonomi alanlarındaki ortaklıkların önemini vurguladı.
Uluslararası sistemde yaşanan krizler ve artan jeopolitik rekabet karşısında Türk devletleri arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Duran, ortak tarih ve kültür mirasının bu iş birliğine zemin hazırladığını belirtti.
İletişim ve medya alanındaki iş birliğinin de geliştirilmesi gerektiğine işaret eden Duran, dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyon gibi tehditlere karşı bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması, ortak platformlar oluşturulması ve kriz dönemlerinde iletişim kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Ekonomi, teknoloji ve ulaştırma başlıkları ele alındı
Anadolu Ajansı Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan’ın moderatörlüğündeki panelde; Özbekistan Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Yardımcısı ve Orta Asya Uluslararası Enstitüsü Direktörü Büyükelçi Javlon Abdujalolovich Vakhabov, Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fırat Purtaş ile Özbekistan Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Xasanov Ulug'bek Atabayevich değerlendirmelerde bulundu.
Görüşmelerde, TDT çerçevesindeki iş birliğinin daha somut ve sürdürülebilir alanlara taşınması üzerinde duruldu. Ulaştırma, enerji, teknoloji, ticaret ve yatırımın yanı sıra üniversiteler, gençler ve düşünce kuruluşları arasındaki etkileşimin artırılması gerektiği vurgulandı.
Ortak tarih ve kültür üzerinden kamu diplomasisinin güçlendirilmesi ile Türk dünyasının bölgesel istikrar ve kalkınmaya katkısının artırılması da panelin gündem başlıkları arasında yer aldı.
“İş birliği somut sonuçlar üretmeli”
Büyükelçi Vakhabov, TDT kapsamındaki ekonomik iş birliğinin derinleştirilmesi, ulaştırma ve altyapı bağlantılarının güçlendirilmesi ve teknoloji transferinin artırılmasının öncelikli alanlar arasında bulunduğunu ifade etti.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik kapasitesinin geliştirilmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, enerji altyapısının modernizasyonu ve düşünce kuruluşları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların önemine değinen Vakhabov, iş birliğinin sonuçlarının yeni istihdam olanakları, verimlilik artışı ve yaşam standartlarındaki yükselişle görülmesi gerektiğini kaydetti.
Türkiye-Özbekistan ticaretinde 10 milyar dolarlık hedef
Prof. Dr. Fırat Purtaş, 1992’de gerçekleştirilen ilk Türk Dünyası Zirvesi’nden bu yana Türk devletleri arasındaki ilişkilerin kurumsal ve ekonomik açıdan önemli bir gelişim gösterdiğini belirtti.
Purtaş, dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın 1992 Ankara Zirvesi’nde gündeme getirdiği “Türk dünyası ortak pazarı” vizyonuna dikkati çekerek, aradan geçen süreçte ekonomik ilişkilerin milyarlarca dolarlık ticaret ve yatırım hacmine ulaştığını ifade etti.
Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticaret hacminin kısa vadede 5 milyar, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini aktaran Purtaş, ekonomik entegrasyonun yanı sıra üniversiteler, akademisyenler ve gençler arasındaki etkileşimin artırılmasının önemine işaret etti.
Tarihî bağlar ve bölgesel dayanıklılık vurgusu
Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Özbekistan’ın köklü kültür, medeniyet ve devlet geleneğine sahip merkezlerden biri olduğunu belirterek Türk dünyasındaki tarihî bağların uzun bir geçmişe dayandığını söyledi.
Savaşlar, ekonomik krizler, afetler, iklim değişikliği ve teknolojik dönüşümün oluşturduğu belirsizliklere karşı TDT’nin bölgesel dayanıklılığı destekleyen bir iş birliği zemini olduğunu ifade eden Karasar, hükümetler arasındaki ilişkilerin yanı sıra halklar arasındaki bağların da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Özbekistan Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Xasanov ise etkinliğin üniversitede gerçekleştirilmesinin genç araştırmacılar ve öğrenciler açısından önem taşıdığını belirtti. Xasanov, yatırım, lojistik ve teknoloji alanındaki ortak projelerin Özbekistan’ın yanı sıra Orta Asya ve Hazar bölgesi açısından da fırsatlar sunduğunu ifade etti.
Programın ikinci bölümünde Taşkent’te görev yapan basın mensuplarıyla toplantı gerçekleştirildi. Görüşmede, Ankara’da yapılacak TDT 13. Zirvesi’nin Türk dünyasındaki siyasi, ekonomik ve kurumsal iş birliği açısından taşıdığı önem değerlendirildi.
