Ursula von der Leyen, 62. Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı konuşmada Avrupa’nın güvenliğine ilişkin tartışmaların “ya statüko ya da parçalanma” ikilemine indirgenemeyeceğini söyledi. Avrupa’nın savunma kapasitesini geliştirmesi gerektiğini vurgulayan von der Leyen, “Karşılıklı savunma AB için isteğe bağlı değil, bir zorunluluktur” ifadelerini kullandı.
Von der Leyen, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Avrupa’nın ABD olmadan kendi güvenliğini sağlayamayacağı yönündeki değerlendirmelerine cevap verdi: “Sürekli olarak bir başkasına yaslanmadan gücümüzü geliştirelim” diyen Komisyon Başkanı, Avrupa Birliği’nin kurucu metinlerinde yer alan karşılıklı savunma hükmünün artık somut biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
AB Antlaşması’nın 42.7’nci maddesi, bir üye ülkenin silahlı saldırıya uğraması halinde diğer üyelerin tüm imkânlarıyla yardım yükümlülüğü getirmesini öngörüyor. Ancak bu madde, 2009’dan bu yana yürürlükte olmasına rağmen yalnızca 2015’te Paris’teki terör saldırılarının ardından işletildi. Düzenleme, NATO’nun kolektif savunma maddesine kıyasla daha sınırlı bir çerçeve sunuyor.
Rutte ise daha önce yaptığı açıklamada, Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünenlerin “hayal kurduğunu” savunmuş, Washington’un desteği olmadan güvenliğin sağlanamayacağını dile getirmişti. NATO şefi ayrıca Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını ciddi biçimde artırması gerektiğini belirtmişti.
Von der Leyen konuşmasında, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından Avrupa’nın savunma harcamalarını yaklaşık yüzde 80 artırdığını hatırlatarak, bunun önemli bir adım olduğunu ancak yeterli olmadığını söyledi. Avrupa’nın yalnızca daha fazla harcama yapmakla kalmaması, aynı zamanda savunma entegrasyonunu ve kabiliyetlerini de güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.
AB’nin 27 üyesinden 23’ünün aynı zamanda NATO üyesi olduğuna dikkat çekilirken, tartışmalar Avrupa’nın güvenlik mimarisinde ABD’ye bağımlılık ile stratejik özerklik arasındaki denge arayışının önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşacağına işaret ediyor.
